به گزارش خبرگزاری حوزه، دوره جریان شناسی "شبکهٔ آشوب" در قالب نقش فرقه‌های انحرافی در اغتشاشات ۱۴۰۴ با ارائه حجت الاسلام عبدالرحیم بیرانوند؛ مدیر اندیشکده حافین تقدیم شما فرهیختگان می شود.
دوره جریان شناسی "شبکهٔ آشوب"
نقش فرقه‌های انحرافی در اغتشاشات ۱۴۰۴
* اهم مباحث این بخش:
- ضرورت شناخت فرقه های گمراه کننده از منظر روایی
- تبیین جنگ ترکیبی و شناختی در فضای مجازی
- دسته بندی جریان های معارض و فرقه ای مؤثر در #اغتشاشات
- راهبردهای عملیاتی و تاکتیک های فرقه ها برای التهاب آفرینی
- نقش سرویس های امنیتی و اطلاعاتی بیگانه در پشتیبانی از فرقه ها
- جمع بندی و چشم انداز جلسات پیش رو
* ضرورت شناخت جریان‌های گمراه‌کننده
بسم الله الرحمن الرحیم؛ امام علی(ع) در روایتی می‌فرمایند:
«اعلم أنکم لن تعرفوا الرشد حتی تعرفوا الذی ترکه.»
بدانید و آگاه باشید که شما هرگز راه هدایت را نمی‌شناسید، مگر اینکه کسانی را که آن راه را ترک کرده‌اند، بشناسید.
شناخت افرادی که از راه خدا دور می‌شوند و فرقه‌های ضاله‌ای که گمراه یا گمراه‌کننده هستند، برکات زیادی برای ما دارد. این شناخت باعث می‌شود نسبت به دین، جامعه و خودمان آگاهی بیشتری کسب کنیم.
* جنگ ترکیبی و نقش فضای مجازی در نبرد روایت‌ها
واقعیت قضیه این است که ما امروز درگیر یک جنگ ترکیبی و یک جنگ شناختی هستیم؛ یک جنگ ادراکی پیچیده که به تعبیر رهبر انقلاب، امروز نبرد، نبرد روایت‌ها و جنگ، جنگ درایت‌هاست.
همان‌طور که مستحضرید، واقعیت قضیه این است که امروز فضای مجازی به قتلگاه نوجوانان و جوانان ما در این مصاف تبدیل شده است. ما درگیر بستری یله و رها در فضای مجازی هستیم که حتماً باید مدیران جامعه و مسئولان ذی‌ربط برای آن چاره‌اندیشی کنند.
در این مصاف، فضای مجازی یک تیغ دولبه است که امروز تیزی این تیغ به سمت ماست. فرقه‌ها، جریان‌های اپوزیسیونی، ضدانقلاب و جریان‌های معارض در حال جولان دادن و عضوگیری و یارگیری در بستر این فضای مجازی هستند.
امروز فضای مجازی به بستری تبدیل شده که ضد ارزش را به ارزش و منکر را به معروف تبدیل می‌کند و جای جلاد و شهید را عوض می‌کند.
در رصدی که از میان جریان‌های فرقه‌ای و معارض داشتیم، تقریباً اغلب جریان‌های ضدانقلاب، فرقه‌ای و به تعبیری اپوزیسیونی، از این قالب‌ها تبعیت کرده‌اند. عمده این جریان‌ها عبارت‌اند از:
جریان‌های مربوط به خاندان پهلوی و سلطنت‌طلب‌ها، چه در فضای میدانی و چه در فضای مجازی
سازمان تروریستی مجاهدین خلق
جریان‌های تجزیه‌طلب قومی
گروه‌های تکفیری و گروه‌های سلفی وهابی
جریان بهائیت
فرقه دراویش نعمت‌اللهی سلطان‌علیشاهی
گروهک رادیکال ری‌استارت
عرفان حلقه و معنویت‌های بدون دین، که خودشان شاخه‌های مختلفی دارند؛ مانند تفکر نوین، قانون جذب، یوگا، اوشو، استرولوژی و غیره
مسیحیت تبشیری
انجمن حجتیه
تشیع لندنی
بخشی از فعالیت‌های فرقه‌های مخرب و جریان‌های ضدانقلاب در این قالب‌ها شکل گرفته است. البته اگر بخواهیم هرکدام از این جریان‌ها را به‌صورت جداگانه توضیح دهیم، قطعاً به زمان نیاز داریم؛ اما مصداق‌هایی را خدمت عزیزان عرض می‌کنم.
* مسئله رژیم صهیونیستی و سرمایه‌گذاری بر جریان‌های معارض
مسئله رژیم منحوس صهیونیستی امروز برای این رژیم، یک مسئله وجودی و حیاتی است. پس از ماجرای نبرد طوفان‌الاقصی، مسئله اسرائیل به یک مسئله وجودی تبدیل شده و به همین دلیل، این رژیم تلاش می‌کند و برای نجات خود به هر خس‌وخاشاکی چنگ می‌زند.
در این میان، این رژیم تقریباً چند سالی است، به‌خصوص از سال ۱۴۰۱ به بعد و ماجرای زن، زندگی، آزادی، سرمایه‌گذاری بیشتری روی افراد معارض، مخالف و فرقه‌ها انجام داده است. بزرگان و رهبران این خاندان‌ها، جریان‌ها و فرقه‌ها را، چه در خارج و چه در داخل، پیدا کرده و با پول‌پاشی به سمت خود می‌کشاند.
نمونه‌هایی را در میان عرایضم عرض می‌کنم.
* سلطنت‌طلبان و تغییر رویکرد به سمت مشی مسلحانه
جریان سلطنت‌طلب‌ها، که در این ماجرا برخی رسانه‌ها بیش از حد به آن‌ها ضریب دادند، واقعیت قضیه این بود که در آن حد نبودند. این‌ها سوار بر زخم جامعه شدند و موج‌سواری کردند؛ سوار بر اعتراضات به‌حق مردم شدند و اساساً بدنه اجتماعی ندارند.
این آقای ربع پهلوی، چهل‌وهفت سال است که فراخوان می‌دهد و با سرویس‌های مختلف، از سیا تا ام‌آی۶ و موساد، در ارتباط است. حتی خود جریان‌های اپوزیسیونی او را مسخره می‌کردند و دست می‌انداختند و می‌گفتند چهل‌وهفت سال است که فراخوان می‌دهد.
به همین دلیل، این‌ها پس از جنگ تحمیلی دوازده‌روزه، رویکرد و راهبرد خود را تغییر دادند و اغلب به سمت مشی مسلحانه رفتند. همین رضا پهلوی اعلام کرد که گارد ویژه جاویدان راه‌اندازی کرده و هسته‌های تروریستی کوچک، که تعبیر آن‌ها هسته‌های مقاومت کوچک در داخل محلات بود، ایجاد شده است.
پس از آن، از طریق صفحات متعددی که بسیاری از آن‌ها حاصل کار ربات‌ها و تکنولوژی امروز است، در پلتفرم‌های مختلف برای این جریان سلطنت‌طلب صفحات متعددی راه‌اندازی کردند و شروع کردند به اینکه مردم را به مسلح‌شدن دعوت کنند.
* سازمان مجاهدین خلق؛ جریان ساختارمند و سابقه ترور
در میان این جریان‌ها، سازمان تروریستی مجاهدین خلق را داریم که جریانی ساختارمندتر است و دستش به خون مردم آلوده بوده است. نزدیک به هفده هزار شهید ترور داشتیم که اغلب توسط این جریان، یعنی سازمان مجاهدین خلق، به تعبیر دیگر سازمان منافقین، شکل گرفته است.
این‌ها نیز ارتباطات مختلفی دارند. چون بسیار بی‌آبرو هستند، افرادشان غالباً پوششی هستند.
من یکی‌یکی مثال می‌زنم تا جمع‌بندی‌ای از این بخش اول داشته باشیم.
* جریان‌های تجزیه‌طلب قومی و هدف تجزیه کشور
برای نمونه، جریان‌های تجزیه‌طلب قومی را در نظر بگیرید. ما اکنون یک‌سری جریان‌های تجزیه‌طلب قومی داریم؛ مانند پژاک، کومله، دموکرات، جریان پاک و جریان الاحوازیه. هرکدام از این‌ها با رویکردی تند ناسیونالیستی، شعارهایی را ترسیم و طراحی کرده و عضوگیری می‌کنند.
اغلب رهبران این جریان‌ها در خارج از کشور هستند. آن‌ها از سال‌های قبل به کشورهای عمدتاً اروپایی رفته و در آنجا مستقر شده‌اند و از طریق رسانه‌ها و فضای مجازی، با شعارهای تند ناسیونالیستی و قومی، افرادی را در میان این اقوام جذب کرده‌اند.
تعدادشان نیز زیاد نیست. نکته این است که این‌ها پول‌خورده‌های پرسروصدایی هستند؛ افرادی که سرویس‌ها آن‌ها را به‌عنوان پروژه‌بگیر در نظر گرفته‌اند، امکاناتی در اختیارشان گذاشته‌اند و آن‌ها از طریق رسانه‌ها بزرگ‌نمایی می‌کنند. در ادامه توضیح می‌دهم که از چه روش‌هایی استفاده می‌کنند.
این‌ها اساساً سرباز پیاده‌نظام موساد هستند. اغلب جریان‌های قومی را اسرائیلی‌ها حمایت می‌کنند؛ حتی بحث بیمه، امکانات و محل‌هایی که در خارج از کشور در اختیارشان قرار می‌دهند، از حمایت اسرائیلی‌ها برخوردار است.
متأسفانه برخی از همسایگان ما، به‌خصوص در کردستان عراق، در اقلیم کردستان، پاکستان و بخش اندکی هم در ترکیه، در حال سازماندهی این جریان‌ها هستند. جمهوری آذربایجان نیز مقداری روی بحث پان‌ترکیسم کار می‌کند.
هدف این جریان‌ها چیست؟ هدف آن‌ها تجزیه کشور است. البته مردم با این‌ها همراه نیستند و بسیاری حتی آن‌ها را نمی‌شناسند. واقعیت قضیه این است که حتی رهبران این جریان‌ها را هم خیلی‌ها نمی‌شناسند.
بااین‌حال، آن‌ها به دنبال این هستند که بتوانند با عملیات‌های پارتیزانی برق‌آسا در اغتشاشات، التهاب‌آفرینی کنند.
* راهبرد التهاب‌آفرینی و موج‌سواری بر مطالبات مردم
اساساً رویکرد همه این فرقه‌ها التهاب‌آفرینی است. خروجی این فرقه‌ها و جریان‌های اپوزیسیونی این است که فضای امن کشور را به هم بزنند.
اینکه بخواهند کشور را بگیرند، نظام را ساقط کنند، کشور دچار فروپاشی شود یا حتی تجزیه شود، خواب و رؤیایی تعبیرناشدنی است که در سر دارند و هیچ‌وقت هم تعبیر نخواهد شد.
اما چرا می‌توانند مزدوری کنند؟ کار این‌ها مزدوری‌کردن است؛ کارشان ناامن‌کردن و ترور است. کارشان این است که وقتی جامعه ملتهب می‌شود و مردم اعتراض، گلایه و مطالبه دارند، پیدایشان می‌شود و روی این زخم‌ها می‌نشینند.
در جایی که مطالبات به‌حق مردم، اعتراضات یا اعتصابات وجود دارد، این‌ها می‌آیند و دقیقاً همان مطالبات را به سمت خودشان جهت می‌دهند و هدایت می‌کنند.
اعلام می‌کنند که ما هستیم، با یک پرچم یا شعار. جوانی در گوشه‌ای ظاهر می‌شود و آن‌ها تصویر یا ویدئوی او را برای رسانه‌های خودشان می‌فرستند و با تکنیک‌های رسانه‌ای که دارند، از آن بهره‌برداری می‌کنند.
ما این موارد را در رصدها بارها و بارها دیده‌ایم و این موضوع مربوط به سال ۱۴۰۴ هم نیست؛ در سال‌های قبل نیز از این روش‌ها استفاده می‌کردند.
* بهائیت؛ فعالیت تشکیلاتی، فکری و رسانه‌ای
برای نمونه، بهائیت یکی از فرقه‌هایی است که بسیار تشکیلاتی کار می‌کند. قلب بهائیت در اسرائیل، در عکا و حیفا، قرار دارد و معبد آن‌ها در عکا است که به بیت‌العدل معروف است.
این‌ها افرادی فارسی‌زبان بودند که در میان مردم ایران فعالیت می‌کردند؛ افرادی محدود، اما با عقبه رسانه‌ای و حقوقی بین‌المللی که معمولاً مورد حمایت مجامع حقوقی بودند.
این جریان از روش‌های فریب نیز استفاده می‌کرد. یادم می‌آید در سال‌هایی که اوایل فضای مجازی را رصد می‌کردیم، نمی‌دانستیم افرادی که بی‌حجابی و بی‌بندوباری را ترویج می‌کنند، بهایی هستند. بعدها که تحقیقاتمان را گسترده‌تر کردیم، دیدیم که یکی از راهبردهای فرقه بهائیت، ترویج بی‌بندوباری، بی‌حیاکردن زنان و بانوان جامعه ماست.
در همین مسئله زن، زندگی، آزادی، بخش مهمی از عقبه این جریان به بهائیت برمی‌گردد. بهائیت بیشتر در حوزه لجستیک فکری و رسانه‌ای فعالیت می‌کند.
در اغتشاشات ۱۴۰۴ نیز همین رویکرد را از این جریان می‌بینیم. عده تقریباً قابل‌توجهی از بهائیان بازداشت می‌شوند و آن‌ها در خارج از کشور هشتگ و کمپینی با عنوان «داستان ما یکیست» راه‌اندازی می‌کنند.
این کمپین را توسعه می‌دهند تا جایی که برخی مسئولان و وزرای کشورهای غربی نیز در حمایت از این کمپین بهائیت، این هشتگ را در صفحات خود به کار می‌برند.
افرادی هم در خارج از کشور دارند که در سازمان ملل فعالیت می‌کنند؛ مانند خانم نازیلا قانع و دیان علایی و افرادی شبیه به آن‌ها. کار این افراد، واردکردن فشار حقوقی بر پرونده‌های حقوقی جمهوری اسلامی است.
اساساً پرونده‌سازی نیز بخشی از فعالیت‌های همین جریان فرقه ضاله و مضله و تشکیلات سیاسی بهائیت است.
* دراویش نعمت‌اللهی سلطان‌علیشاهی؛ از پیشینه تاریخی تا تحولات امروز
یکی از فرقه‌هایی که متأسفانه در این جریانات مستعد بوده، دراویش نعمت‌اللهی سلطان‌علیشاهی است که به دراویش گنابادی نیز معروف‌اند.
البته اگر زمانی باشد یا مخاطبان عزیز بنده پس از دیدن این برنامه مایل باشند، می‌توانیم به‌صورت اختصاصی درباره این جریان صحبت کنیم. درباره تصوف بحث زیاد است؛ اینکه اساساً چگونه باید به عرفان و تصوف نگاه کنیم و با چه رویکردی وارد آن شویم، بحث مفصلی است.
اما متأسفانه برخی طرق و طریقت‌های صوفیه امروز این استعداد را دارند که به پایگاهی برای دشمنان ما تبدیل شوند.
یکی از آن فرقه‌ها، دراویش نعمت‌اللهی سلطان‌علیشاهی است که به دراویش منتسب به گناباد معروف‌اند. نام گنابادیه را از شهر گناباد گرفته‌اند.
مردم گناباد نیز همیشه گلایه‌مند بوده‌اند و گفته‌اند که این‌ها نام شهر ما را روی فرقه خود گذاشته‌اند. این‌ها گنابادی نیستند؛ اهل روستایی به نام نوده از توابع بخت بوده‌اند و اگر قرار باشد نام مکان را بر این افراد بگذارند، باید به آن‌ها نودهی بگویند. البته برای آن هم باید از مردم نوده اجازه بگیرند؛ زیرا بخشی از مردم آنجا اساساً این افراد را قبول ندارند.
اگر بخواهند نام بزرگ این‌ها را روی طریقت خود بگذارند، باید سلطان‌علیشاهی بگذارند و اگر بخواهند نام خانوادگی آن‌ها را انتخاب کنند، باید نام خانوادگی ملاسلطان بیچاره را بگذارند و این فرقه را فرقه بیچاره بنامند.
این موضوع را از جهت تمسخر عرض نمی‌کنم. نام خانوادگی این‌ها بیچاره بوده و بعدها رضا علیشاه، نام خانوادگی را به تابنده تغییر می‌دهد. سه چهار نفر از اقطاب این‌ها نیز با لقب و نام خانوادگی بیچاره معروف بودند.
به همین دلیل، مردم گناباد همیشه معترض بوده‌اند که این‌ها نام شهر ما را روی فرقه خود گذاشته‌اند.
* ارتباط با رژیم پهلوی و موضع پس از انقلاب
در هر صورت، این فرقه متأسفانه فرقه‌ای چالش‌برانگیز است. از پیش از انقلاب با رژیم پهلوی ارتباطاتی داشته است. تیمورتاش، جلاد شاه، از دراویش گنابادی بوده؛ نصیری، رئیس ساواک، درویش گنابادی بوده و منوچهر اقبال، نخست‌وزیر شاه، نیز درویش گنابادی بوده است.
این‌ها با اینکه اقلیت بودند، اما در رژیم پهلوی امتیازاتی داشتند. به همین دلیل، وقتی انقلاب شد، انقلاب برای دراویش نعمت‌اللهی گنابادی خوشایند نبود؛ همان‌طور که برای بهائیت نیز خوشایند نبود. بهائیت هم با اینکه اندک بودند، اما چون در دربار دستی بر آتش داشتند و جایگاهی کسب کرده و مناصبی را در اختیار داشتند، انقلاب به نفع آن‌ها نبود.
انقلاب به نفع سران نعمت‌اللهی گنابادی نیز نبود. به همین دلیل، آن‌ها از ابتدای انقلاب روی خوش نشان ندادند. البته این موضوع را در ادامه عرض می‌کنم. اکنون زمان ورود به آن نیست و نمی‌خواهم وارد این قضیه شوم. اگر مخاطبان عزیز بعدها تمایل داشتند، می‌توانند این موضوعات را در قالب پرسش و پاسخ یا جلسات کارگاهی دیگری پیگیری کنند.
* انشعابات و فعالیت‌های جریان گنابادی
متأسفانه این جریان امروز چند شاخه شده است. یک جریان آن‌ها، طیف سنتی هستند که در داخل کشور فعالیت دارند و از امتیازات و امکانات جمهوری اسلامی نیز بهره‌مند می‌شوند.
در تمام کشور برنامه‌های مختلفی دارند و آزادانه فعالیت می‌کنند. روزهای دوشنبه و جمعه مراسماتی دارند و هیچ‌گونه ممانعتی از برنامه‌های آن‌ها به وجود نمی‌آید.
اما متأسفانه در بزنگاه‌ها، شمشیر این‌ها همیشه به سمت دشمن است. با اینکه از امکانات جمهوری اسلامی بهره‌مند می‌شوند، تمام مراسمات آیینی‌شان به راه است و اساساً با اینکه نامی از آن‌ها در قانون اساسی ما نیست و جزو فرقه‌های ظالم محسوب می‌شوند و در زمره اقلیت‌های مذهبی نیستند، بااین‌حال از کرامت و رأفت جمهوری اسلامی بهره‌مند بوده‌اند.
متأسفانه وقتی اغتشاشی پیش می‌آید و فضا ملتهب می‌شود، نقش این دراویش بسیار پررنگ است. البته ما طریقت‌های دیگری نیز داریم و نمی‌خواهیم همه را یک‌کاسه کنیم و بگوییم همه آن‌ها یک رویکرد دارند. نمی‌خواهیم گناه این افراد را پای دیگران بنویسیم.
در هر صورت، ما تصوف و طریقت‌ها را به‌طور کلی تهدید نمی‌دانیم. در همین جنگ دوازده‌روزه، بسیاری از متصوفه از وطن دفاع کردند، بیانیه نوشتند و گفتند که ما از خاک وطنمان دفاع می‌کنیم؛ ایران ناموس ماست و حاضریم جانمان را برای این وطن، نظام و انقلاب بدهیم.
اما متأسفانه بزرگان این فرقه فعلاً بازی دوپهلو را پیش می‌برند. آنجایی که وظیفه‌شان حضور بوده، حضور پیدا نکردند؛ آنجایی که روشنگری بوده، روشنگری نکردند و ترک فعل داشتند. آنجایی که باید عمل می‌کردند، عمل نکردند.
امروز فرقه خودشان دچار انشعابات زیادی شده است. یکی از دلایلش این است که بزرگان و مسئولان این فرقه به وظایفشان عمل نکرده‌اند.
فکر کرده‌اند دیپلمات هستند و باید با رفتارهای دیپلمات‌گونه عمل کنند. در جایی که وظیفه‌شان حرف‌زدن بوده، سکوت کرده‌اند و آنجایی که باید سکوت می‌کردند، حرف زده‌اند. امروز فرقه خودشان دچار چندین شاخه شده است.
* شاخه خارج از کشور و فعالیت‌های رسانه‌ای
بخشی از این جریان در خارج از کشور هستند که روی هر مزدوری را سفید کرده‌اند. پرچم مزدوری آن‌ها در اوج قله دشمنی با جمهوری اسلامی قرار دارد. بخش دیگری نیز در داخل کشور هستند که با یکدیگر اختلاف دارند.
در همین‌جا توصیه می‌کنیم که این‌ها باید فکری به حال خودشان کنند. اگر به دنبال این هستند که مسیر آیینی خودشان را ادامه دهند، حتماً باید تحمل کنند و به وظایف خود عمل کنند. گروهک رادیکال ری‌استارت نیز یکی از این جریان‌ها بوده است.
البته در همین‌جا عرض کنم که شاخه خارج از کشور دراویش نعمت‌اللهی، بسیار فعال بوده است. افرادی مانند مصطفی آزمایش و وحید بهشتی و رسانه‌هایی که در اختیار دارند، مانند «در تی‌وی»، که اساساً بازوی تبلیغاتی موساد به زبان فارسی است، از جمله این موارد هستند.
این رسانه‌ها از صبح تا شب از اسرائیل حمایت می‌کنند. اسرائیلی‌ها برای این افراد تور اسرائیل‌گردی گذاشته‌اند و آن‌ها را به نشست‌های امنیتی دعوت کرده‌اند تا در آنجا علیه جمهوری اسلامی موضع‌گیری کنند.
* ری‌استارت؛ انشعابی از دراویش نعمت‌اللهی سلطان‌علیشاهی
گروهک رادیکال ری‌استارت را عرض می‌کردم. گروهک رادیکال ری‌استارت نیز یکی از انشعابات دراویش نعمت‌اللهی سلطان‌علیشاهی بوده است.
امروز می‌خواهم این مطلب را مطرح کنم که می‌شود ادعا کرد محوریت گروهک رادیکال ری‌استارت، آن دلقک فراری، شاخه شبه‌نظامی در آغوش نعمت‌الله گنابادی است. این فرد، اقوامش درویش بوده‌اند. خود این فرد نیز زمانی که می‌خواست از کشور فرار کند، ابتدا به بیدخت، سر قبر آن مزار بختی و اقطاب این فرقه رفت. پس از آن، ملغمه‌ای درست کرد و فرقه‌ای راه‌اندازی کرد که از تصوف، باستان‌گرایی، زرتشت و همه‌چیز در آن ترکیب شده بود و عنوانش را ری‌استارت گذاشت.
این‌ها شاخه نظامی راه‌اندازی کردند و شاخه هسته‌های تروریستی آن‌ها معروف به بندتا است. در همین اغتشاشات بیانیه‌هایی دادند و حضور داشتند. دراویش نعمت‌اللهی و بزرگان این‌ها هیچ‌وقت نسبت به این جریانات به‌صورت صریح و شفاف اعلام برائت نکردند.
برای شنیدن و دانلود صوت اینجا را کلیک کنید
نظر شما